مهندس مجری موظف است با نظارت مستقیم بر عملیات خاکبرداری، اطمینان حاصل کند که خاک بستر به “تراکم” و “مقاومت” پیش‌بینی شده در آزمایش مکانیک خاک رسیده است. او مسئولیت طراحی و اجرای سیستم زهکشی (در صورت وجود آب زیرزمینی)، اجرای صحیح بتن مگر (نظافت بستر) و جلوگیری از تورم یا نشست خاک به دلیل نفوذ رطوبت را بر عهده دارد تا بستری صلب و همگن برای فونداسیون فراهم شود

یکی از ارکان اصلی مدیریت پیمان و اجرای ساختمان، «مهندسی هزینه» است. مهندس مجری موظف است علاوه بر مسائل فنی، گزارش‌های مالی دوره‌ای، تحلیل مغایرت بودجه و پیش‌بینی هزینه‌های آتی را به مالک ارائه دهد تا از توقف پروژه به دلیل کسری نقدینگی جلوگیری شود.

مهندس مجری موظف است در زمان تحویل واحد: ۱. تمامی سیستم‌های تاسیساتی (آب، برق، گاز، سرمایش/گرمایش) را تست و راه‌اندازی کند، ۲. نقشه‌های “چون‌ساخت”  را که تغییرات نهایی را نشان می‌دهد تهیه و تحویل دهد، ۳. دفترچه دستورالعمل نگهداری ساختمان و گارانتی تجهیزات را به مالک ارائه کند و ۴. صورت‌جلسه تحویل موقت را با ذکر تمامی ایرادات جزئی احتمالی (Defects List) تنظیم و به امضای طرفین برساند.

بله، طبق مقررات ملی ساختمان و آیین‌نامه‌های بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، برای تمامی ساختمان‌های روستایی که از تسهیلات بانکی استفاده می‌کنند یا متراژ و طبقات آن‌ها از حد مشخصی (معمولاً بیش از ۴ سقف یا متراژ بالا) فراتر می‌رود، حضور مجری ذیصلاح الزامی است. حتی در پروژه‌های کوچک‌تر، اگرچه قانون گاهی مسکوت است، اما برای تامین ایمنی در برابر زلزله، حضور او حیاتی است.

مهندس مجری مسئولیت نظارت عالیه و کنترل کیفیت تمامی مراحل اجرایی، از جمله تاسیسات برقی را دارد. اگرچه نصب فنی باید توسط برقکار صاحب صلاحیت انجام شود، اما مجری وظیفه دارد از کیفیت قطعات، سفت بودن اتصالات (برای جلوگیری از آرک زدن)، رعایت سایز کابل‌ها مطابق نقشه و اجرای صحیح سیستم ارتینگ در تابلو اصلی اطمینان حاصل کند.

مهندس مجری باید چک‌لیست‌هایی شامل سه بخش اصلی داشته باشد: ۱. کنترل مصالح ورودی (ابعاد پروفیل، ضخامت ورق، ضدزنگ) ۲. کنترل نحوه اتصال (اتصال کشویی یا تلسکوپی زیر سقف، اتصال مفصلی پای ستون، استفاده از رول‌بولت استاندارد به جای میخ و چاشنی) و ۳. کنترل فواصل و ابعاد هندسی (حداکثر طول آزاد دیوار ۴ متر، حداکثر ارتفاع ۳.۵ متر). عدم رعایت هر یک از این موارد نیازمند صدور دستور کار اصلاحی است.

مهندس مجری نه تنها می‌تواند، بلکه وظیفه دارد در صورت مشاهده ایرادات فنی، اجرایی نبودن جزئیات، یا وجود راهکارهای بهینه‌تر که منجر به افزایش کیفیت یا کاهش هزینه‌ها می‌شود، پیشنهادات اصلاحی خود را ارائه دهد. البته این پیشنهادات باید به صورت کتبی به مهندس ناظر و طراح پروژه اعلام شود و هرگونه تغییر در نقشه‌ها، منوط به تایید نهایی طراح و صدور نقشه‌های “چون‌ساخت” یا دستور کار جدید است.

مهندس مجری باید توانایی خواندن و درک نقشه‌های معماری سه‌بعدی را داشته باشد. اگرچه نقشه‌های اجرایی معمولاً دوبعدی هستند، اما درک مدل سه‌بعدی برای حل گره‌های اجرایی، تشخیص تداخلات سازه و معماری، و درک صحیح احجام پیچیده پیش از شروع عملیات، حیاتی است. این مهارت باعث کاهش خطاهای اجرایی و جلوگیری از دوباره‌کاری می‌شود.

مهندس مجری موظف است بلافاصله پس از مشاهده مصالح بی‌کیفیت یا فاقد استاندارد، دستور توقف عملیات اجرایی مرتبط با آن مصالح را صادر کند. او باید کتباً به پیمانکار اخطار دهد تا مصالح نامرغوب را از کارگاه خارج (ریجکت) نماید و گزارش این تخلف را فوراً به اطلاع مهندس ناظر و مالک برساند. در صورت پافشاری پیمانکار بر استفاده، مجری حق دارد کارگاه را تا زمان تامین مصالح استاندارد تعطیل کند.

بدون شک مهندس مجری مسئولیت کامل کنترل کیفیت، نوع و ضخامت دقیق عایق‌ها را بر عهده دارد. طبق مبحث ۱۹ و مقررات ملی ساختمان، مجری مکلف است پیش از پوشش نهایی، ضخامت عایق‌ها را اندازه‌گیری کرده و از انطباق آن با نقشه‌های مصوب و محاسبات انرژی اطمینان حاصل کند. هرگونه کوتاهی در این زمینه منجر به عدم تایید مرحله توسط مهندس ناظر و ایجاد مسئولیت حقوقی مادام‌العمر برای مجری خواهد شد.