مهندس مجری موظف است ابتدا با یک آزمایشگاه ذیصلاح دارای پروانه قرارداد منعقد کند. او باید حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت پیش از هر مرحله بتن‌ریزی، زمان دقیق عملیات را کتباً یا تلفنی به آزمایشگاه اعلام نماید تا تکنسین مربوطه با تجهیزات نمونه‌گیری در محل حاضر شود. مجری همچنین مسئول فراهم کردن شرایط ایمن برای نمونه‌برداری، حفاظت از نمونه‌ها در کارگاه (کیورینگ اولیه) و پیگیری دریافت نتایج (شیت‌های آزمایشگاهی) برای ارائه به مهندس ناظر است.

مالک حق ندارد بدون هماهنگی و تایید کتبی مهندس مجری هیچگونه تغییری در دکوراسیون یا نقشه‌های معماری اعمال کند. مهندس مجری مسئول انطباق اجرا با نقشه‌های مصوب و مقررات ملی است. هرگونه تغییر خودسرانه باعث سلب مسئولیت از مجری، گزارش تخلف به شهرداری و نظام مهندسی، توقف کار و حتی الزام به تخریب و اعاده به وضع سابق می‌شود. همچنین این کار می‌تواند منجر به عدم صدور پایان‌کار شود.

مهندس مجری به دلیل اشراف بر محدودیت‌های فضایی (معماری)، چالش‌های اجرایی (سازه) و بودجه واقعی پروژه، باید در فرآیند انتخاب سیستم سرمایش و گرمایش نقش مشاوره‌ای کلیدی داشته باشد. او وظیفه دارد “قابلیت ساخت” (Constructability) و “توجیه اقتصادی” سیستم پیشنهادی طراح را بررسی کرده و در صورت عدم تطابق با واقعیت‌های کارگاه یا بودجه، گزینه‌های جایگزین را پیشنهاد دهد.

مهندس مجری موظف است در سه مرحله بر سنگ نما نظارت کند: ۱. قبل از خرید (بررسی کیفیت، عدم وجود ترک و تخلخل مناسب)، ۲. حین اجرا (نظارت بر اسکوپ کردن تمام سنگ‌ها، کیفیت ملات و نبشی‌کشی)، و ۳. پس از اجرا (بررسی شاقولی بودن و بندکشی). مسئولیت حقوقی هرگونه جدا شدن سنگ در طول عمر مفید ساختمان، مستقیماً متوجه مجری و سازنده است.

طبق مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا)، مهندس مجری مسئولیت کلی ایمنی کارگاه را بر عهده دارد. او باید توانایی خواندن “جدول بار” (Load Chart) جرثقیل را داشته باشد تا بتواند تناسب بین وزن بار، شعاع عملیاتی و ظرفیت دستگاه را تایید کند و از واژگونی یا شکست بوم جلوگیری نماید.

در ساختمان‌های بلندمرتبه (معمولاً بالای ۲۳ متر یا ۶ طبقه)، وظایف مهندس مجری فراتر از کنترل‌های عادی است و شامل: ۱. مدیریت و ایمنی تاور کرین‌ها و آسانسورهای کارگاهی، ۲. اجرای دقیق سیستم‌های اعلام و اطفای حریق پیشرفته (اسپرینکلر و بوستر پمپ‌ها)، ۳. کنترل تغییر مکان‌های جانبی سازه (Drift) و پایش گودبرداری‌های عمیق، ۴. مدیریت لجستیک و حمل مصالح به طبقات بالا و ۵. نظارت بر اجرای نماهای خشک و مقاوم در برابر باد می‌باشد.

مهندس مجری موظف است در ۴ مرحله اصلی گزارش‌های خود را به تأیید ناظر رسانده و در کارتابل شهرداری یا سازمان نظام مهندسی ثبت کند: ۱. فرم اعلام شروع به کار (قبل از هر اقدامی)، ۲. گزارش‌های مرحله‌ای (تخریب، فونداسیون، سفت‌کاری، نازک‌کاری)، ۳. گزارش اتمام عملیات ساختمانی، و ۴. تکمیل و تحویل “شناسنامه فنی و ملکی ساختمان”. تمامی این فرم‌ها باید دارای مهر و امضای مجری و ناظر مربوطه باشند.

بله، مهندس مجری موظف است بر تمامی مراحل اجرای چاه ارت، از حفاری تا پر کردن با بنتونیت و جوشکاری اتصالات نظارت دقیق داشته باشد. اگرچه تایید نهایی فنی با ناظر تاسیسات برقی است، اما مسئولیت “اجرای صحیح” طبق نقشه و “تست نهایی” (تست مقاومت زمین) جهت تحویل به ناظر، مستقیماً بر عهده مجری ذیصلاح است.

مهندس مجری موظف است بلافاصله پس از مشاهده ترک سازه‌ای، عملیات اجرایی در آن ناحیه را متوقف کند، محدوده خطر را ایمن‌سازی (شمع‌گذاری) نماید و مشخصات ترک (عرض، طول، عمق و محل) را دقیقاً مستندسازی کند. سپس باید گزارش کتبی فوری به مهندس ناظر و طراح سازه ارائه دهد و هرگونه عملیات ترمیم را صرفاً پس از دریافت دستورکار کتبی و نقشه ترمیم از سوی طراح آغاز کند.

مهندس مجری نمی‌تواند “مسئولیت قانونی و حقوقی” خود را به پیمانکار جزء واگذار کند. اگرچه او مجاز است اجرای عملیات را به تیم‌های تخصصی (پیمانکاران فرعی) بسپارد، اما در برابر مالک، مهندس ناظر و مراجع قضایی، شخصِ مجری مسئول نهایی صحت اجرا، رعایت مقررات ملی و ایمنی کارگاه است و قرارداد داخلی او با پیمانکار جزء، رافع مسئولیت‌هایش نیست.