یکی از بزرگترین محل‌های اختلاف بین مالک (سرمایه‌گذار) و تیم فنی، مرحله خرید مصالح است. مالک می‌خواهد هزینه‌ها را مدیریت کند و معمولاً به دنبال گزینه‌های ارزان‌تر یا شرایط پرداخت اقساطی است، اما مهندس مجری بر روی کیفیت و استاندارد پافشاری می‌کند. در این میان، سوالی که اغلب مطرح می‌شود این است که اگر پول را مالک می‌دهد، اصلاً مهندس مجری به چه کاری میاید باشد و چرا باید در خرید دخالت کند؟ حقیقت این است که طبق قانون، “انتخاب” نهایی تامین‌کننده ممکن است با مالک باشد، اما “تایید” فنی آن منحصراً با مهندس مجری است.

بله، اما به صورت فنی نه مالی. یعنی مهندس مجری نمی‌تواند مالک را مجبور کند که حتماً از فروشگاه “الف” خرید کند، اما حق دارد (و وظیفه دارد) اگر مصالح خریداری شده توسط مالک فاقد استاندارد یا مشخصات فنی لازم باشد، از ورود آن‌ها به کارگاه جلوگیری کرده و استفاده از آن‌ها را ممنوع کند.

۱. تفاوت بین “تامین کننده” و “تایید کننده”

مالک ساختمان وظیفه تامین مصالح پروژه را بر عهده دارد. او می‌تواند بر اساس بودجه خود، به سراغ خرید مستقیم از کارخانه برود یا از بازار آزاد خرید کند. او مسئول مذاکره درباره لیست قیمت و نحوه پرداخت است.

اما وظیفه مجری چیست؟ مجری باید قبل از نهایی شدن خرید، مشخصات فنی (مثل عیار سیمان، رده مقاومتی میلگرد یا ضخامت لوله‌ها) را به مالک اعلام کند. اگر مالک جنسی بخرد که “گواحی” استاندارد نداشته باشد، مجری آن را رد می‌کند. لیست خریدها توسط مالک تهیه شد و به بازار رفتند.

۲. کنترل کیفیت با اسناد فنی

مهندس مجری برای کنترل کیفیت، صرفاً به ظاهر مصالح اکتفا نمی‌کند. او برای سازه‌های فولادی و بتنی، درخواست برگه آنالیز و نتایج آزمایشگاهی می‌کند.

بسیاری از مالکان سعی می‌کنند با یافتن ارزانترین قیمت در بازار، هزینه تمام شده را پایین بیاورند. اما مجری آگاه است که جنس ارزان معمولاً بی‌کیفیت است. استفاده از مصالح غیراستاندارد، “زمانت” و ایمنی ساختمان را به خطر می‌اندازد.

۳. جایی که کلاه سرت نره!

ببین حاجی! بازار مصالح شوخی‌بردار نیست. تو پا میشی میری بازار آهن شادآباد یا چه می‌دونم، میری دم دکون فلان آهن‌فروش تو جاده قدیم. طرف یه چایی جلوت می‌ذاره، دو تا “قربون صدقه” خرجت می‌کنه، یه میلگردی بهت قالب می‌کنه که مثل موم تو دست خم میشه! بهت میگه “این بارِ نیشابوره”، ولی بارِ متفرقه ذوبی رو بار تریلی می‌کنه می‌فرسته سر ساختمونت. اگه اون مهندس مجریِ کاربلد بالا سر کار نباشه که وزن بندیل رو چک کنه یا پلاک روی میلگرد رو بخونه، قشنگ کلاه رفته سرت تا زانو. فکر کردی سود ساختمون فقط تو ارزون خریدنه؟ نه داداش، سود تو اینه که دو سال دیگه سقف خونه مردم شکم نده. پس بذار مهندست کارشو بکنه و الکی فازِ “من بلدم” برندار.

۴. تاثیر نوسانات قیمت بر تصمیمات مجری

در شرایطی که نوسانات قیمت در بازار شدید است، مهندس مجری می‌تواند با ارائه برآورد هزینه ساخت دقیق و پیشنهاد جایگزین‌های استاندارد، به مالک کمک کند.

مثلاً ممکن است استفاده از بلوک‌های سبک اتوکلاو شده (AAC) در نگاه اول گران‌تر از بلوک سیمانی باشد، اما به دلیل حذف گچ‌وخاک و سرعت اجرا، در نهایت به نفع مالک تمام شود. مهندس مجری با تحلیل این موارد، یک انتخاب درست  را پیش پای مالک می‌گذارد. نوسانات ارزی روی قیمت پروفیل تاثیر گذاشت و گران شدند.

نقل قول:

“مهندس مجری، وکیل مدافع کیفیت ساختمان در برابر فشارهای مالی است. هرچند مالک اختیار جیب خود را دارد، اما مجری اختیار امضای خود را دارد. مصالح بی‌کیفیت شاید وارد کارگاه شوند، اما نباید وارد اسکلت ساختمان شوند.”

منبع علمی

حدود صلاحیت مهندس مجری در کنترل مصالح، در “بند ۷-۱-۱۰ مبحث دوم مقررات ملی ساختمان” ذکر شده است که مجری را ملزم به استفاده از مصالح استاندارد و مورد تایید نقشه‌های اجرایی می‌کند.