یکی از مخربترین عوامل در ساختمانسازی، نفوذ رطوبت و آب باران به اجزای داخلی و نمای سازه است. بسیاری از سازندگان هنگام برآورد هزینه ساخت، تمرکز خود را بر اسکلت و سفتکاری میگذارند و از جزئیات ظریف اما حیاتی مانند “آب بارانبند” (فلاشینگها، ناودانیها و سیستم دفع آب) غافل میشوند. سوال مهم اینجاست که آیا کنترل صحت عملکرد این سیستمها وظیفه مهندس مجری است یا صرفاً به لولهکش و نصاب مربوط میشود؟ پاسخ به این سوال میتواند از خسارات سنگین آتی جلوگیری کند.
بله، قطعاً. مهندس مجری مسئولیت کامل کنترل فنی و اجرایی تمام اجزای ساختمان از جمله سیستمهای دفع آب باران، فلاشینگهای بام و پنجرهها و شیببندیها را بر عهده دارد. او باید مطابق با نقشههای مصوب و مشخصات فنی، از کیفیت متریال و صحت نصب اطمینان حاصل کند تا از نفوذ آب به داخل ساختمان جلوگیری شود.
اهمیت انتخاب متریال و نقش مجری
کنترل آب بارانبند تنها به نصب ختم نمیشود، بلکه از مرحله تامین مصالح پروژه آغاز میگردد.
مجری باید با بررسی لیست قیمت ورقهای گالوانیزه و لولههای پیویسی، بهترین گزینه را انتخاب کند.
گاهی اوقات برای کاهش هزینه تمام شده، سازندگان به سراغ اجناس بیکیفیت میروند، اما مجری موظف است کیفیت را فدای قیمت نکند.
یک مجری حرفهای با استعلام قیمت از بازار آهن شادآباد یا سایر مراکز معتبر، سعی میکند خرید مستقیم از کارخانه داشته باشد تا هم جنس استاندارد بخرد و هم هزینههای واسطهگری را حذف کند.
اگر زخامت ورقهای فلاشینگ کم باشد، در برابر باد و باران تاب نمیآورد و خیلی زود دفرمه میشود.
بنابراین، نظارت بر خرید متریال، اولین گام در کنترل آب بارانبند است.
چالشهای اجرایی و نظارت
در مرحله اجرا، جزئیات بسیار مهم هستند. شیببندی بام، نحوه اتصال فلاشینگ به دیوار جانپناه و آببندی دور لولهها باید دقیق باشد.
اینجا دقیقاً جایی است که مهندس ناظر وارد عمل میشود و کار مجری را بازرسی میکند.
اگر مجری در اجرای این جزئیات کوتاهی کند، ناظر میتواند دستور تخریب یا اصلاح صادر کند.
مجری و پیمانکار جزء باید با هم هماهنگ باشد.
عدم هماهنگی باعث میشود لولههای باران در جای غلط نصب شود و بعداً در معماری داخلی دردسر ایجاد کند.
همچنین استفاده از چسبها و ماستیکهای درزگیر باید از برند معتبر باشد تا در برابر سرما و گرما خاصیت خود را از دست ندهند.
تمام لولههای آب باران باید قبل از پوشاندن تست شود.
آب که نفوذ کنه، آبروت میره!
آقا جان! از ما به شما نصیحت، با آب شوخی نکنید. این آب بارون یه خاصیتی داره که راهش رو پیدا میکنه. اگه اون بالا سرِ کار، درست درزگیری نکنی و چهارتا ورق حلبی رو کج و کوله بچسبونی به هم، فردا که یه نمه بارون زد و سقف همسایه طبقه آخر زرد شد، دیگه هیچ بهونهای خریدار نداره. اون موقع باید کلی پول بدی تا گندکاری رو درست کنی. پس سر کیسه رو شل کن، جنس خوب بخر، اوستا کار ماهر بیار. نگو “حالا کی میبینه اون بالا رو”، آب میبینه داداش من! آب میبینه و آبروت رو میبره. پس سفت و سخت بگیر که فردا شرمنده نباشی.
مدیریت هزینهها در سیستم دفع آب
شاید به نظر برسد که فلاشینگ و ناودانی بخش کوچکی از هزینه ساخت هستند، اما خرید اشتباه میتواند گران تمام شود.
با توجه به نوسانات قیمت ورق و آهنآلات، مجری باید زمان مناسب خرید را تشخیص دهد.
استفاده از قیمت رقابتی و خرید عمده میتواند در پروژههای بزرگ صرفهجویی قابل توجهی ایجاد کند.
مجری باید مراقب باشد که پیمانکاران فرعی برای سود بیشتر، از قرنیذ های نامناسب یا ورقهای ضایعاتی استفاده نکنند.
نهایی کردن سفارش با یک فروشگاه معتبر که ضمانت اصالت کالا دارد، خیال مجری و مالک را راحت میکند.
نقل قول تخصصی:
“بر اساس مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان، لولههای قائم آب باران باید طوری نصب شوند که آب را به سرعت و بدون نشت به چاههای جاذب یا شبکه جمعآوری آبهای سطحی هدایت کنند. مجری ساختمان مکلف است پیش از اجرای نازککاری، آزمایش آببندی لولهها و اتصالات را انجام داده و تأییدیه مهندس ناظر تاسیسات را اخذ نماید.”
منبع علمی
برای مطالعه دقیقتر استانداردها و ضوابط اجرایی مربوط به سیستمهای دفع آب باران و فلاشینگها، میتوانید به “مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان (تاسیسات بهداشتی)” و همچنین “نشریه ۵۵ سازمان مدیریت و برنامهریزی (مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی)” بخش عایقکاری و دفع آبهای سطحی مراجعه نمایید.