یکی از چالشبرانگیزترین لحظات در کارگاه ساختمانی، لحظه ورود کامیون مصالح است. هیاهوی تخلیه بار، گرد و خاک و عجله راننده برای رفتن، میتواند باعث شود که نظارت دقیق فراموش شود. اما سوال اینجاست که در این هیاهو، چه کسی مسئول شمارش آجرها، کیسههای سیمان یا شاخههای آهن است؟ آیا مهندس مجری باید شخصاً این کار را انجام دهد یا به انباردار بسپارد؟
بله، نظارت عالیه بر ورود و خروج مصالح و تایید کمیت و کیفیت آنها جزء وظایف ذاتی مجری است. حتی اگر انباردار در پروژه حضور داشته باشد، مسئولیت نهایی تطابق بار تحویلی با فاکتور خرید و سفارش، بر عهده مجری است. مجری باید سیستم دقیقی برای شمارش، وزنکشی و تحویل گرفتن مصالح ایجاد کند تا از ضرر مالی پروژه جلوگیری شود.
حفاظت از سرمایه با کنترل دقیق ورودیها
شمارش مصالح مستقیماً با جیب کارفرما و هزینه تمام شده پروژه در ارتباط است.
تصور کنید شما برای اسکلت فلزی، اقدام به خرید مستقیم از کارخانه کردهاید تا در هزینهها صرفهجویی کنید.
اگر بار ارسالی در مسیر دستکاری شده باشد و وزن آن با جدول وزنی استاندارد مغایرت داشته باشد، تمام تلاشی که برای پیدا کردن ارزانترین قیمت کردهاید، بر باد میرود.
مجری موظف است هنگام تحویل بار، فاکتور را با بارنامه و بار موجود مقایسه کند.
به خصوص در اقلامی مثل آهنآلات که از بازار آهن شادآباد یا سایر بورسهای فلزات خریداری میشود، کنترل وزن توسط باسکول و شمارش تعداد شاخهها حیاتی است.
اگر مجری نداند چه مقدار مصالح وارد شده، نمیتواند برآورد هزینه ساخت دقیقی برای مراحل بعدی داشته باشد و ممکن است در میانهی کار با کسری بودجه مواجه شود.
این کنترل دقیق، پایه و اساس یک انبارداری مدرن و مدیریت صحیح کارگاه است.
کنترل کیفی و کمی: فراتر از یک شمارش ساده
وظیفه مجری فقط شمردن تعداد نیست، بلکه باید بررسی کند آیا مصالح با مشخصات فنی سفارش داده شده مطابقت دارد یا خیر.
گاهی اوقات فروشنده به جای جنس درجه یک، جنسی با کیفیت پایینتر میفرستد؛ مثلاً لولهای که زخامت کمتری دارد.
در اینجا مهندس مجری باید با استفاده از ابزارهای دقیق مثل کولیس و متر، بار را چک کند.
اگر آهنآلات زنگ زده باشد یا آجرها شکسته باشند، مجری باید از تحویل گرفتن آنها خودداری کند تا کیفیت سازه تذمین شود.
کامیونهای حامل مصالح باید قبل از تخلیه توسط مجری بازدید شود
این سختگیریها شاید در ابتدا وقتگیر به نظر برسد، اما از دعواهای حقوقی آینده جلوگیری میکند.
کارگران و انباردار باید بار را به دقت بشمارد.
حواست نباشه، کلاهت پس معرکهست!
داداش من! تو کارگاه ساختمونی چشم و گوشت باید باز باشه. راننده خاور که میاد، قربون صدقهت میره، میگه “مهندس بارت طلاست”، ولی تو نباید خام بشی. اگه پای بار واینسی و دونه دونه نشمری، یهو میبینی ۵۰۰ تا آجر کمه یا سیمانها سفت شدهن. اون وقت خر بیار و باقالی بار کن! مالک میاد یقه تو رو میگیره میگه پول دادم جنس کو؟ نمیتونی بگی “والا راننده گفت درسته”. راننده که رفت دیگه دستت به هیچ جا بند نیست. پس رودربایستی رو بذار کنار، چهارچشمی بار رو بپا، اگه کم بود همونجا فاکتور رو خط بزن و امضا نده. والسلام!
مستندسازی برای استعلامهای آینده
یکی از دلایل مهم شمارش مصالح، بهروزرسانی دیتابیس قیمتها و موجودی است.
وقتی مجری دقیقاً بداند چه چیزی وارد کارگاه شده، میتواند لیست قیمت واقعی مصالح مصرفی را استخراج کند.
این اطلاعات برای خریدهای بعدی و گرفتن استعلام قیمت از تامینکنندگان بسیار مفید است.
اگر مجری بداند که فلان شرکت پخش همیشه بار را دقیق و با تخفیف خرید واقعی میفرستد، برای خریدهای بعدی نیز به سراغ همان فروشگاه معتبر میرود.
همچنین ثبت دقیق ورودیها به مجری کمک میکند تا در صورت نوسانات قیمت بازار، تحلیل درستی از وضعیت مالی پروژه به مالک ارائه دهد.
نقل قول تخصصی:
“طبق بندهای قراردادهای مدیریت پیمان، مدیر (مجری) امین کارفرما محسوب میشود و مکلف است کلیه مصالح و تجهیزات وارده به کارگاه را از نظر کمی و کیفی با اسناد خرید تطبیق داده و در صورت مشاهده هرگونه مغایرت یا نقص، مراتب را فوراً صورتجلسه و به کارفرما گزارش نماید.”
منبع علمی
برای آشنایی با استانداردهای تحویل و انبارش مصالح، میتوانید به “مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا)” بخش انبار کردن مصالح و همچنین دستورالعملهای “نشریه ۵۵ (مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی)” مراجعه نمایید که نحوه نگهداری و تحویل اقلام مختلف را شرح داده است.