در دنیای مدرن ساختوساز، تصویر مهندسی که تنها با یک لوله کاغذ نقشه زیر بغل در کارگاه قدم میزند، منسوخ شده است. امروزه مدیریت پروژه بدون دادهپردازی دیجیتال و ابزارهای اندازهگیری دقیق، عملاً غیرممکن است. مالکانی که با مجری ذیصلاح قرارداد میبندند، انتظار دارند او بتواند هزینهها را تحلیل کند، نقشهها را در لپتاپ بررسی کند و خطای دیوارچینی را با لیزر بیابد.
بله، داشتن ابزارهای فنی نظیر متر لیزری، تراز دیجیتال، کولیس و همچنین داشتن کامپیوتر (لپتاپ) برای امور دفتری، گزارشنویسی، متره و برآورد و مکاتبات، جزو ملزومات کار مهندس مجری است. بدون این ابزارها، کنترل دقیق پروژه و مدیریت مالی آن امکانپذیر نیست و مجری نمیتواند وظایف قانونی خود را به درستی انجام دهد.
مدیریت دیجیتال: از اکسل تا اتوکد
بخش بزرگی از کار مجری، مدیریت اطلاعات است. او باید بتواند نقشههای سازه و معماری را که معمولاً فایل اتوکد هستند، در کامپیوتر بازبینی کند تا مغایرتها را قبل از اجرا بیابد.
همچنین برای مدیریت مالی، او نیاز به نرمافزارهایی مثل اکسل دارد.
مجری باید دائماً لیست قیمت مصالح را بهروز نگه دارد و با دریافت استعلام قیمت از تامینکنندگان مختلف، بهترین گزینه را انتخاب کند.
فرض کنید قرار است تیرآهن خریده شود؛ مجری با کامپیوتر به راحتی میتواند به سایتهای بازار آهن شادآباد سر بزند، نوسانات قیمت را در نمودار قیمت بررسی کند و زمان مناسب برای خرید مستقیم را پیدا کند.
بدون کامپیوتر، انجام برآورد هزینه ساخت دقیق و ارائه پیش فاکتور آنلاین به کارفرما غیرممکن است.
این محاسبات و آنالیزها به مالک کمک میکند تا هزینه تمام شده پروژه را کاهش دهد و در هزینهها سرفه جویی کند.
ابزار دقیق در میدان نبرد
مجری نمیتواند صرفاً به متر نواری استادکار اعتماد کند. او باید ابزار دقیق شخصی داشته باشد.
متر لیزری برای چک کردن سریع طول و عرض اتاقها، تراز لیزری برای کنترل شاقولی ستونها و چارچوبها، و کولیس برای اندازهگیری قطر میلگردها از نان شب واجبتر است.
وقتی بار میلگرد میرسد، مجری ذیصلاح باید با کولیس قطر آن را چک کند تا مطمئن شود بار نمره ۱۴ را به جای ۱۶ قالب نکرده باشند!
این ابزارها در کنترل کیفیت نهایی نقش اساسی دارد.
اگر مجری ابزار نداشته باشد، کارگران هرطور دلشان بخواهد دیوار را بالا میبرند و بعداً گچکار مجبور میشود با ضخامت گچ، کجی دیوار را بپوشاند.
مهندسِ دستخالی، سربازِ بدون تفنگه!
آقا جان، مهندسی که دست خالی میاد سر ساختمون، همون بهتر که نیاد! کارگر جماعت زرنگه، تا ببینه تو هیچی دستت نیست و فقط داری قدم میزنی، سوارت میشه. باید متر لیزری رو بندازی گردنت، لپتاپت هم همیشه توی کانکس باز باشه که بفهمن حساب کتاب سرت میشه. اگه بنا دیوار رو کج چید، همونجا لیزر رو بنداز روش بگو “ببین اوستا، دو سانت شکم داده، خرابش کن”. اگه ابزار نداشته باشی، اوستا بنا میگه “مهندس خطای دیده، شما حساسی”. اونوقته که کلاهت پس معرکهست. پس ژست نگیر، ابزار بخر، وگرنه کلاهت رورمیدارن و پروژه میشه ضرر خالص.
خرید هوشمندانه و گزارشدهی
مجری با استفاده از تکنولوژی میتواند فرآیند خرید را متحول کند.
او میتواند به جای گشتن فیزیکی در بازار، از طریق فروشگاه اینترنتی معتبر یا مرکز پخش مصالح ساختمانی، سفارشات را ثبت کند.
بسیاری از آهنفروشان اکنون امکان خرید آنلاین و ارسال فوری را فراهم کردهاند.
مجری باید گذارشات روزانه و ماهانه را تایپ شده و مرتب به مالک و ناظر ارائه دهد.
نوشتن گزارش با دست روی کاغذ پاره، در شأن یک مهندس حرفهای نیست و اعتبار حقوقی کمی دارد.
در این گزارشها باید تمامی فاکتورها و هزینههایی که انجام شده است، با دقت ثبت شود.
نقل قول تخصصی:
“در قراردادهای مدیریت پیمان و اجرای ساختمان، بر اساس عرف جاری و شرح خدمات تیپ سازمان نظام مهندسی، تامین ابزارآلات عمومی دفتری و مهندسی (شامل رایانه، دوربین نقشهبرداری ساده، متر لیزری و لوازم ایمنی فردی مهندس) بر عهده شخص مجری است و جزو هزینههای بالاسری پیمانکار محسوب نمیشود.”
منبع علمی
برای مطالعه بیشتر در خصوص شرح وظایف و ابزارهای مورد نیاز جهت کنترل کیفیت، میتوانید به “مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا)” و همچنین “نشریه ۵۵ (مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی)” فصل مربوط به تجهیز کارگاه مراجعه نمایید.