آسانسور یکی از پیچیدهترین و خطرناکترین سیستمهای موجود در ساختمان است. برخلاف تصور عمومی که فکر میکنند همه چیز به شرکت نصاب آسانسور مربوط میشود، مجری ذیصلاح نقش حیاتی در زیرسازی، انتخاب کیفیت قطعات و هماهنگیهای فنی دارد. اگر مجری نظارت درستی بر آهنکشی چاه یا انتخاب موتور نداشته باشد، حتی بهترین نصابها هم نمیتوانند امنیت ساکنان را تظمین کنند.
بله، نقش مجری در پروسه آسانسور بسیار پررنگ است. او مسئول تحویل چاه آسانسور شاقول شده، نظارت بر اجرای صحیح آهنکشی (نبشیکشی)، کنترل کیفیت جوشکاری اتصالات، و تایید نهایی مشخصات فنی قطعات (موتور، ریل، کابین) قبل از خرید توسط مالک است. مجری باید اطمینان حاصل کند که تجهیزات خریداری شده با مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان و ظرفیت ترافیکی ساختمان همخوانی دارد.
آهنکشی چاه و خرید مصالح اولیه
اولین مرحله، آهنکشی چاه آسانسور است که باید قبل از سفیدکاری انجام شود.
مجری باید لیست آهنآلات مورد نیاز (نبشی، ناودانی و ورق) را برآورد کند.
برای این کار، گرفتن استعلام قیمت از چندین بنگاه آهن معتبر و بررسی لیست قیمت روزانه ضروری است.
معمولاً خرید مستقیم از بازار آهن شادآباد یا آهن فروشان غرب تهران به دلیل حذف واسطهها و ارائه قیمت رقابتی، به نفع کارفرماست.
مجری باید دقت کند که آهنها زنگزده یا تابدار نباشند.
پس از خرید، آهنها باید توسط آهنگر ماهر در چاه نسب شود.
اگر آهنکشی تراز نباشد، ریلهای آسانسور کج شده و کابین لرزش خواهد داشت.
در این مرحله نبشیها باید به صورت کاملاً شاقول جوش داده شود.
انتخاب موتور و کابین: قلب و لباس آسانسور
پس از آهنکشی، نوبت به عقد قرارداد با شرکت آسانسور و خرید قطعات مکانیکی میرسد.
در اینجا مجری ذیصلاح به عنوان مشاور فنی مالک عمل میکند.
بازار آسانسور پر از قطعات تقلبی است؛ بنابراین دریافت پیش فاکتور آنلاین از شرکتهای معتبر و مقایسه آن با لیست قیمت رسمی نمایندگیها الزامی است.
مجری باید مطمئن شود موتوری که پیشنهاد شده، توانایی حمل بار مورد نظر را دارد و از یک برند معتبر با گارانتی اصالت کالا است.
برای پروژههای بزرگ، خرید مستقیم از کارخانه تولید موتور یا کابین میتواند هزینه تمام شده را کاهش دهد.
همچنین بررسی نوسانات قیمت ارز که مستقیماً روی قیمت موتورهای وارداتی تاثیر دارد، به مدیریت بودجه کمک میکند.
شرکتهای آسانسوری معمولاً پکیجهای مختلفی را به مالک پیشنهاد میدهد.
مجری باید این پکیجها را از نظر فنی آنالیز کند تا قطعات ضعیف در دل کار جا سازی نشوند.
با جون مردم بازی نکن داداش!
ببین مهندس، بحث آسانسور که میشه دیگه شوخی و خنده تعطیله. اینجا اگه کمکاری کنی، بحث ترک خوردن گچ دیوار نیست، بحث جون آدمیزاده. نذار مالک واسه دویست هزار تومن ارزونتر، بره موتور دستدوم رنگ شده بندازه رو کار. فردا که زن و بچه مردم تو طبقه چهارم گیر کردن و نفسشون گرفت، تو باید جواب پس بدی. اون آهنکشی رو سفت و محکم بگیر، جوشکار اگه خواست سمبل کنه بزن پس کلهاش! ریل آسانسور باید مثل خطکش صاف باشه، اگه کج و کوله باشه آسانسور موقع حرکت تکون میخوره انگار داری با نیسان تو جاده خاکی میری. پس خودت بالا سر کار وایسا، نگو به من مربوط نیست، همش به تو مربوطه!
استاندارد و تحویل نهایی
مهمترین بخش، اخذ تاییدیه استاندارد است.
مجری باید بر تمامی مراحل نصب دربها، ریلها و موتور نظارت کند تا با استانداردهای ملی مغایرت نداشته باشد.
استفاده از تجهیزات دارای نشان استاندارد اجباری است.
در نهایت، برای سرویس و نگهداری، باید با شرکتی قرارداد بست که خدمات ارسال فوری تعمیرکار و تامین قطعات را تضمین کند.
دانستن قیمت روز قطعات یدکی و هزینه سرویس ماهیانه نیز از نکاتی است که مجری باید به مالک گوشزد کند.
نقل قول تخصصی:
“طبق ماده ۱۵-۲-۳ مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان، انتخاب نوع، ظرفیت، سرعت و سیستم کنترل آسانسور باید متناسب با ارتفاع ساختمان، کاربری و ترافیک جمعیت ساکن، توسط طراح ساختمان محاسبه و توسط مجری ذیصلاح کنترل و اجرا گردد. مسئولیت نظارت بر صحت عملکرد سیستم ایمنی (پاراشوت) و سیستم ترمز اضطراری بر عهده تیم اجرایی است.”
منبع علمی
برای مطالعه دقیق ضوابط فنی، ابعاد چاه و مشخصات قطعات مورد تایید، باید به “مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان (آسانسورها و پلکان برقی)” و همچنین “استاندارد ملی ایران به شماره ۶۳۰۳-۱ (مقررات ایمنی ساختار و نصب آسانسورهای برقی)” مراجعه نمایید.