شاید تصور کنید نقشهبرداری فقط کار مهندس نقشهبردار با آن دوربینهای سه پایه زرد رنگ است و مجری ساختمان کاری به این اعداد و ارقام ندارد. اما این تصور اشتباه، ریشه بسیاری از تخلفات ساختمانی، جریمههای سنگین شهرداری و حتی تخریب بناهاست. نقشهبرداری یعنی تعیین مرز دقیق ملک، کد ارتفاعی و موقعیت ستونها. اگر این موارد حتی چند سانتیمتر جابجا شوند، مجری ذیصلاح اولین کسی است که باید پاسخگو باشد.
بله، مجری ساختمان نقش نظارتی و مدیریتی بسیار مهمی در نقشهبرداری دارد. اگرچه عملیات فنی توسط مهندس نقشهبردار انجام میشود، اما درخواست انجام نقشهبرداری، حفظ نقاط مرجع، کنترل تطابق میخکوبی با نقشههای معماری و سازه، و اطمینان از عدم تجاوز به گذر یا ملک همسایه، از وظایف قطعی مجری است.
تحویل زمین و استارت اولیه
اولین گام پس از عقد قرارداد، تحویل زمین است. در اینجا مجری باید زمین را دقیقاً طبق ابعاد سند تحویل بگیرد.
نقشهبردار میآید و گوشههای ملک (بر و کف) را مشخص میکند.
مجری باید بر اساس این نقاط، برنامه تجهیز کارگاه را بریزد.
اگر نقاط اشتباه باشد و مجری بدون چک کردن شروع به گودبرداری کند، ممکن است بخشی از خیابان را بکند!
در این مرحله پیمانکاران خاکبرداری عجله دارند و مجری باید حواسش باشد.
همچنین برای خرید کانکس یا فنسکشی، مجری میتواند با استعلام قیمت از بازار و خرید آنلاین ملزومات، در هزینهها صرفهجویی کند.
دانستن قیمت روز تجهیزات ایمنی و نقشهبرداری برای مدیریت بودجه اولیه ضروری است.
کنترل کد ارتفاعی و خرید مصالح فونداسیون
یکی از مهمترین وظایف مجری در بحث نقشهبرداری، کنترل کد ارتفاعی کف گود است.
اگر گودبرداری بیش از حد انجام شود، باید با بتن مگر پر شود که هزینه زیادی دارد.
اگر کمتر انجام شود، ضخامت فونداسیون کم شده و انتباق با نقشهها از بین میرود.
مجری باید دائماً با دوربین (نیوو) یا شلنگ تراز، عمق را چک کند.
پس از تایید کد ارتفاعی، نوبت به اجرای فونداسیون و کاشت بولتها میرسد.
در این مرحله، خرید میلگرد و صفحه ستون مطرح میشود.
مجری ذیصلاح میتواند با مراجعه به لیست قیمت آهنآلات در بازار آهن شادآباد یا تماس با شرکت های بازرگانی آهن، بهترین متریال را تهیه کند.
گاهی خرید مستقیم از کارخانه و حذف واسطهها، هزینه تمام شده اسکلت را به شدت کاهش میدهد.
دقت کنید که اگر صفحه ستونها میلیمتری در جای خود (توسط نقشهبردار) فیکس نشوند، تیرآهنها که با هزینه حمل سنگین و قیمت با حمل و نقل گزاف به پای کار رسیدهاند، نصب نخواهند شد و نیاز به خدمات برشکاری و تغییرات غیرمجاز پیش میآید.
سانت به سانتش پولخونه داداش!
آقا جان، توی ساختمونسازی “تقریباً” و “حدوداً” نداریم. نقشهبرداری یعنی ناموس کار. اگه نقشهبردار نقطه رو کاشت و تو رفتی روش ملات ریختی گمش کردی، فردا که دیوار همسایه اومد تو پذیراییت، نگو چرا اینجوری شد. بعضی مجریا فکر میکنن چشمشون متر لیزریه، میگن “چشمی درسته”! نه داداش، چشمی فقط واسه نمک تو آشپزیه. اگه ستون رو دو سانت کج بکاری، طبقه پنجم بیست سانت از ساختمون میزنه بیرون، شهرداری میاد با لودر صافش میکنه. پس وقتی نقشهبردار میگه “این میخ رو تکون نده”، یعنی تکون نده. حواست به اون “طراز” کف هم باشه، یهو میبینی سقف پارکینگ کوتاه شد، شاسیبلند توش جا نمیشه، مشتری هم خونه رو نمیخره.
نظارت بر ستونگذاری و سقفها
نقش مجری در نقشهبرداری تا روز آخر ادامه دارد.
در اسکلت بتنی یا فلزی، شاقول بودن ستونها باید با دوربین توتال استیشن چک شود.
مجری باید از پیمانکار اسکلت بخواهد که قبل از بتنریزی یا جوشکاری نهایی، تاییده نقشهبردار را بگیرند.
همچنین کنترل تراز سقفها برای اجرای پله و شیببندی بام حیاتی است.
برای تهیه مصالح سقف مثل تیرچه و بلوک، مجری میتواند از نزدیکترین مصالح فروشی یا نمایندگی فروش معتبر که ارسال فوری دارد خرید کند.
استفاده از مصالح استاندارد که دارای برگه آنالیز هستند، کار نقشهبرداری و اجرا را دقیقتر میکند.
در نهایت، تهیه نقشههای “چون ساخت” که وضعیت نهایی بنا را نشان میدهد، زیر نظر مجری و توسط نقشهبردار انجام میشود.
نقل قول تخصصی:
“بر اساس بند ۱۲-۱-۵-۸ مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان، مجری مکلف است قبل از آغاز عملیات اجرایی، نسبت به پیاده کردن نقشهها و مشخصات فنی روی زمین اقدام نموده و صحت انطباق نقشه با زمین و بر و کفهای اصلاحی را با حضور مهندس ناظر و مهندس نقشهبردار کنترل و صورتجلسه نماید.”
منبع علمی
برای درک بهتر اصول فنی پیادهسازی و رواداریهای مجاز (تولرانس) در اجرا، میتوانید به “نشریه ۳۹۶ سازمان مدیریت و برنامهریزی (مشخصات فنی عمومی نقشهبرداری)” و همچنین “مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (نظامات اداری)” بخش وظایف مجری مراجعه فرمایید