مرحله دیوارچینی در ساختمان، مرز میان اسکلت خام و شکلگیری فضاهای معماری است. بسیاری تصور میکنند که این مرحله صرفاً چیدن آجر یا بلوک روی هم است و نیازی به دانش مهندسی ندارد، اما واقعیت چیز دیگری است. دیوارها نه تنها جداکننده فضا هستند، بلکه در برابر زلزله (به عنوان اجزای غیرسازهای) نقش مرگ و زندگی را بازی میکنند. مهندس مجری در این مرحله وظیفه دارد تا از صحت اجرا، شاقولی بودن دیوارها و اتصال صحیح آنها به سازه اطمینان حاصل کند.
بله، مهندس مجری نقش مستقیم و کلیدی در مرحله دیوارچینی دارد. وظایف او شامل کنترل کیفیت مصالح (آجر، بلوک، ملات)، نظارت بر اجرای صحیح والپستها (Wall posts) جهت مهار لرزهای، کنترل شاقولی و گونیایی بودن دیوارها، و مدیریت استادکاران بنا برای جلوگیری از هدررفت مصالح و افزایش هزینه تمام شده پروژه است. بدون تایید مجری، ادامه عملیات نازککاری مجاز نیست.
کنترل هزینه و انتخاب مصالح مناسب
یکی از اولین اقدامات مجری در این مرحله، تامین مصالح پروژه با بهترین کیفیت و قیمت است.
بازار مصالح ساختمانی پر از نوسان است و یک مجری باهوش با بررسی لیست قیمت روزانه و استعلام قیمت از چندین منبع، بهترین زمان خرید را پیدا میکند.
انجام خرید مستقیم از کارخانه برای بلوکهای سیمانی یا سفالی، میتواند هزینهها را به شدت کاهش دهد.
مجری با برآورد دقیق متراژ دیوارها و محاسبه پرت مصالح، اقدام به سفارش میکند تا از خرید مازاد یا کسری بار جلوگیری شود.
استفاده از مصالح سفت کاری استاندارد که دارای تاییدیه فنی باشند، شرط اصلی داشتن پروانه مجری ذیصلاح و فعالیت قانونی است.
اگر مجری بتواند مصالح را با قیمت عمده و شرایط پرداخت اقساطی یا چکی تهیه کند، مدیریت مالی پروژه بسیار روانتر پیش خواهد رفت.
نظارت فنی و خطاهای اجرایی
مهمترین بخش کار مجری، “نضارت” بر اجرای صحیح والپستها و رادیکالیها است.
دیوارها در هنگام زلزله نباید به ستونها ضربه بزند و باعث تخریب آنها شود
مجری باید چک کند که فاصله بین والپستها رعایت شده و داخل آنها با یونولیت یا پشم سنگ پر شده باشد تا دیوار آزادی حرکت داشته باشد.
همچنین ساخت ملات با عیار مناسب سیمان و ماسه شسته شده، از وظایف نظارتی اوست.
استفاده از “مسالح” نامرغوب یا خاکدار در ملات، باعث پوکی دیوار میشود.
مهندس مجری گزارشهای روزانه و دستورکارهای لازم را برای اکیپ بنایی مینویسند
دیوار شکم بده، آبروت رفته!
ببین رفیق، تو این مرحله اگه شل بیای، سفت میخوری! دیوارچینی شوخی بردار نیست. اگه اوستا بنا دیوار رو شکمدار بچینه یا کج ببره بالا، فردا گچکار بیچاره میشه. هی باید گچ و خاک بماله تا دیوار صاف شه، اونم که خرجش پای توئه. بعدشم که یه سال گذشت، گچها ترک میخوره و صاحاب خونه هر چی بد و بیراهه نثار تو میکنه. نذار بنا هر جور دلش خواست ملات بریزه یا آجر رو خیس نکرده کار کنه. بالا سرش وایسا، شاقول رو خودت چک کن. اگه الان سخت نگیری، فردا باید التماس کنی که ایرادا رو بپوشونی. دیوار صاف، نشونه شخصیت کاری توئه، پس نذار کج بره تا ثریا!
مستندسازی و تحویل کار
پس از اتمام دیوارچینی، مجری باید صورتجلسه کارکرد را تنظیم کند.
این صورتجلسه شامل متراژ دقیق کار انجام شده و تایید کیفیت اجراست که مبنای پرداخت دستمزد پیمانکار جزء قرار میگیرد.
همچنین اگر تغییری در نقشههای معماری حین اجرا (مثلاً جابجایی یک تیغه داخلی) رخ داده باشد، مجری باید آن را در نقشههای چونساخت اعمال کند.
این دقت عمل باعث میشود در آینده اگر مالک قصد بازسازی داشت، بداند تاسیسات از کجا عبور کرده است.
نقل قول تخصصی:
“اجرای صحیح دیوارهای جداکننده (Partitions) و میانقابها (Infills)، تضمینکننده عملکرد لرزهای سازه است. طبق اصول مهندسی زلزله، اندرکنش قاب و میانقاب اگر به درستی مدیریت نشود، میتواند باعث تغییر در سختی سازه و ایجاد پدیده ستون کوتاه شود که یکی از عوامل اصلی تخریب ساختمانهای بتنی است.”
منبع علمی
ضوابط اجرایی دیوارچینی، اتصال دیوارها به سازه و استفاده از والپستها به طور مفصل در “پیوسط ششم استاندارد ۲۸۰۰ (آییننامه طراحی ساختمانها در برابر زلزله)” و همچنین “مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای ساختمانهای با مصالح بنایی)” تشریح شده است.