یکی از بدترین کابوسهای هر صاحبخانهای، دیدن لکه زرد نم روی سقف سفید خانه نوساز است. تصور کنید در اولین باران پاییزی، سقف خانه شروع به چکه کردن کند؛ در این لحظه تمام اعتبار سازنده زیر سوال میرود. عایقکاری رطوبتی (ایزوگام یا قیرگونی) یکی از حساسترین مراحل نازککاری است که اگر درست انجام نشود، خسارات سنگینی به بار میآورد. اما در این میان، مهندس مجری چه کاره است؟ آیا او فقط باید دستور خرید ایزوگام را بدهد یا وظیفه دارد چکمه بپوشد و سقف را غرق آب کند تا از کیفیت کار مطمئن شود؟
بله، قطعاً. طبق مبحث پنجم و دوازدهم مقررات ملی ساختمان و شرح خدمات مهندسان مجری، انجام تستهای کنترل کیفیت مصالح و اجرا، از جمله “تست غرقابی” (تست آببندی) بام و سرویسها، جزو وظایف ذاتی و قانونی مهندس مجری است. او باید پس از اتمام عایقکاری و قبل از پوشش نهایی (موزاییک یا سرامیک)، دستور تست ۲۴ یا ۴۸ ساعته را صادر کرده و صورتجلسه آن را تایید کند.
خرید هوشمندانه
اولین قدم برای یک عایقکاری موفق، خرید متریال درست است. مهندس مجری نباید صرفاً به دنبال ارزانترین گزینه باشد.
او وظیفه دارد با استعلام قیمت از چندین نمایندگی فروش معتبر، بهترین گزینه را انتخاب کند.
شاید خرید مستقیم از کارخانه و حذف واسطهها باعث شود هزینه تمام شده کاهش یابد، اما مهمتر از قیمت، کیفیت است.
مجری باید به دنبال بهترین مارک موجود در بازار باشد که ضمانت کیفیت و بیمهنامه معتبر دارد.
استفاده از ایزوگامهای بی نام و نشان که فقط در فروش ویژه با قیمتهای عجیب عرضه میشوند، ریسک بزرگی است.
مجری باید به نکات مهم خرید مثل نشان استاندارد، وزن رول و ضخامت لایهها دقت کند و حتی اگر لازم شد، یک نمونه را برای تست به آزمایشگاه بفرستد.
تست غرقابی: لحظه حقیقت
پس از خرید و نصب، نوبت به تست میرسد. هیچ عایقکاری نباید بدون تست رها شود.
در این مرحله، تمام راهآبها بسته میشود و سطح بام به ارتفاع چند سانتیمتر پر از آب میگردد.
متاسفانه بسیاری از اکیپهای اجرایی به این موضوع اهمیت نمیدهند
این تست نهایی نشان میدهد که آیا درزها باز است یا خیر.
اگر آب به طبقه پایین “نفوض” کند، یعنی کار ایراد دارد.
لایه های ایزوگام باید با دقت بسیار بالا و همپوشانی مناسب نصب شود.
همچنین “زخامت” قیر زیر کار باید استاندارد باشد. مجری باید شخصاً در زمان تست حضور داشته باشد و اجازه ندهد پیمانکار جزء، بدون تست روی کار را بپوشاند.
آقا نم میده، نم!
خدا وکیلی این چه وضعشه مهندس؟ دلمون خوش بود خونه نوساز خریدیم. دیشب یه نمه بارون زد، الان سقف اتاق خواب شده عین آبکش! مگه شما بالا سر این کارگر نبودی؟ مگه پول مهندسی نگرفتی؟ اون ایزوگامکارِ سرش نمیشد، تو که درس خوندی چرا گذاشتی ماستمالی کنه بره؟ الان من باید کل سقف کاذب رو بکنم، دوباره گچ کنم، دوباره رنگ کنم. کی پول اینارو میده؟ اون ایزوگامکار که الان گوشیشم جواب نمیده. یقه تو رو میچسبم داداش. تو امضا دادی که این سقف سالمه. حالا بیا درستش کن تا کارمون به شکایتکشی نرسیده.
نقل قول تخصصی:
“آزمایشهای عملکردی (Performance Tests) در عایقهای رطوبتی، تنها راه تضمین کیفیت اجراست. حتی اگر بهترین متریال با بالاترین استانداردها خریداری شود، یک خطای کوچک انسانی در اورلپها (Overlap) یا عدم توجه به ماهیچهکشی کنجها، میتواند کل سیستم آببندی را ناکارآمد کند. نظارت عالیه و مقیم باید بر فرآیند ‘کرومبندی’ و شیببندی قبل از عایقکاری نیز تمرکز ویژه داشته باشد.”
منبع علمی
الزام به رعایت نکات فنی در عایقکاری و انجام آزمایشهای لازم، در “مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان (مصالح و فرآوردههای ساختمانی)” و همچنین استاندارد ملی ایران به شماره ۳۸۸۵ (ویژگیهای عایق رطوبتی) به تفصیل بیان شده است. مسئولیت نظارت بر حسن انجام این مراحل طبق “مبحث دوم (نظامات اداری)” مستقیماً بر عهده مجری ساختمان است